คาถา หัวใจพระรัตนคุณ
อุ ทา สะ ติ
คาถาหัวใจพระรัตนคุณนี้ หากพิจารณาโดยชื่อแล้วสื่อถึงคุณแห่งพระรัตนตรัย แต่ท่านหมายถึงพระธรรมรัตนะ
แต่โดยตัวคาถาแล้ว สื่อถึงพระอุทายี อุ ทา สะ ติ พระภิกษุผู้เป็นต้นเหตุทําให้พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติพระวินัยหลายสิกขาบทโดยเฉพาะสิกขาบทว่าด้วยอาบัติสังฆาฑิเสส ซึ่งในเรื่องท่านอาจารย์ธีรโชติ เกิดแก้ว ได้อธิบายไว้ในงานวิจัย “การศึกษาอักษรย่อในคัมภีร์หัวใจ108 ในฐานะสื่อการสอนพระพุทธศาสนา” ว่า พระอุทายีเป็นบุคคลต้นเรื่องที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงอนุสติ 6 ประการ ในอุทายีสูตร สังยุตตนิกาย ปัญจกนิบาต โดยมีสาระสําคัญตามข้อค้นพบและการวินิจฉัยดังต่อไปนี้
หัวใจพระรัตนคุณ อุ ทา สะ ติ ท่านหมายถึง พระคุณแห่งพระธรรม เนื่องจากใจความสําคัญของอุทายีสูตร พระพุทธเจ้าทรงแสดงที่ตั้งแห่งสติ 6 ประการ อันเป็นหลักการฝึกสติเพื่อสมาธิ คือ
1) การเจริญสมาธิจนบรรลุตติยฌานเพื่อการมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุขในปัจจุบัน
2) การเจริญอาโลกสัญญาจนจิตเป็นสมาธิเพื่อญาณทัสสนะ
3) การพิจารณาร่างกายให้เห็นว่าเป็นสิ่งที่ไม่สะอาด น่าเกลียดเพื่อละกามราคะ
4) การพิจารณาซากศพที่ทิ้งไว้ตามป่าช้าให้เห็นความจริงของร่างกาย เพื่อละอัสมิมานะ คือ การยึดมั่นว่าเป็นเรา ตัวเรา ของเรา หรือเป็นอัตตา
5) การเจริญจิตจนบรรลุจตุตถฌาน เพื่อการรู้แจ้งธาตุต่าง ๆ
6) การเจริญสติในทุกอิริยาบถ เพื่อสติสัมปชัญญะที่ไพบูลย์
(องฺ.ฉกฺก. (บาลี) 22/29/311-312, องฺ.ฉกฺก. (ไทย) 22/29/467-471)
อักษรย่อในหัวใจรัตนคุณนี้โบราณาจารย์นํามาจากอุทายีสูตร ในอังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต และชื่อของหลักธรรมสําคัญในพระสูตรนี้ได้แก่อนุสติ 6 ประการ ดังนี้
อุทา ย่อมาจาก อุทายี หมายถึง พระอุทายีซึ่งเป็นบุคคลต้นเรื่องในพระสูตรนี้
สติ ย่อมาจาก อนุสติ หมายถึง การตามระลึก
จะเห็นว่า โบราณาจารย์ได้ถอดอักษรจากศัพท์สําคัญในอุทายีสูตรมาศัพท์ละ 2 อักษรเท่ากัน เพื่อนํามาใช้สื่อความหมาย ที่มาของศัพท์และสาระสําคัญของหัวใจนี้
ที่มา : ธีรโชติ เกิดแก้ว,“การศึกษาอักษรย่อในคัมภีร์หัวใจ108 ในฐานะสื่อการสอนพระพุทธศาสนา”
พุทธคุณ คาถาหัวใจพระรัตนคุณ
ในส่วนของพุทธหัวใจพระรัตนคุณ อุ ทา สะ ติ เชื่อว่าส่งเสริมด้านการเรียนรู้ สติปัญญา มีพุทธคุณกลับร้ายกลายเป็นดี ประมาณว่าต้นร้ายปลายดี มึดมาสว่างไป มาร้อนไปเย็น
บทความแนะนำ…พระคาถา หัวใจ ๑๐๘ คือเป็นหัวใจธาตุ คาถา สูตรต่าง ๆ ที่ท่านย่อมา
