พุทธศาสนิกชนโง่หรือฉลาดที่ไปกราบไหว้อิฐ ปูน ต้นไม้ และการกราบไหว้พระพุทธรูปจะจัดเข้าในประเภทบูชารูปเคารพหรือไม่ ถ้าไม่ ต่างกันอย่างไร ?
ความโง่ฉลาดของคนนั้นไม่ได้วัดกันด้วยการกระทำเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น แต่ต้องมองกันในหลาย ๆ ด้านด้วย คนเรานั้นอาจฉลาดในเรื่องหนึ่ง แต่กลับโง่อย่างหนักในอีกเรื่องหนึ่งก็ได้
หากอิฐ ปูน เป็นซากของสถานที่สำคัญ เช่น สังเวชนียสถานก็แสดงว่าเขาไม่ได้ไหว้ อิฐ ปูน แต่ไหว้เพราะอาศัยอิฐปูนนั้นเป็นสื่อ ให้น้อมรำลึกถึงพระคุณของพระพุทธองค์ เช่นเดียวกับการไหว้พระพุทธรูป เจดีย์ อื่น ๆ
หากเป็นการไหว้ อิฐ ปูน ธรรมดา นึกไม่ออกว่าใครจะไปไหว้ทำไม ?
ถ้าจะว่าเป็นกรณีของพระพุทธปฏิมาที่สร้างด้วยอิฐ ปูน ในขณะไหว้ใครคิดว่าตนเองไหว้อิฐปูน ก็ต้องจัดว่าเป็นบรมโง่ทีเดียว
พระพุทธรูปไม่ว่าจะสร้างขึ้นด้วยอะไร ก็ตามรวมถึงพระเจดีย์ไม่ว่าจะเป็นธาตุเจดีย์ ธรรมเจดีย์ บริโภคเจดีย์หรือ อุทเทสิกเจดีย์ก็ตาม ล้วนแต่สร้างขึ้นเพื่อเป็นเครื่องรำลึกถึงพระพุทธเจ้า เวลาไหว้ใจคนจะน้อมรำลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้าโดยอาศัยสิ่งเหล่านั้นเป็นเครื่องกระตุ้นให้ระลึกถึง
ทำไมจึงต้องสร้างเป็นรูปวัตถุเช่นนั้น?
เพราะพระพุทธคุณเป็นนามธรรม โดยหลักทั่วไปแล้วการระลึกถึงสิ่งที่เป็นนามธรรมล้วน สำหรับคนทั่วไปแล้วทำได้ยาก เหมือนระลึกถึงคุณของพ่อแม่ หากจะมีรูปท่านอยู่ด้วยจะให้ความรู้สึกแปลก คือ ให้ความซาบซึ้งมากกว่าที่จะคิดถึงในเชิงนามธรรมล้วน ๆ แต่เมื่อว่าตามความจริงแล้วคนหาได้คิดอยู่เพียงรูปถ่ายของท่านไม่ รูปถ่ายท่านเป็นเพียงสื่อให้คิดได้ดีขึ้นเท่านั้นเอง เรื่องการกราบไหว้พระพุทธรูป เจดีย์ ที่สร้างด้วยอะไรก็ตาม ผู้ไหว้หาได้ติดอยู่เพียงรูปเหล่านั้นไม่ รูปเหล่านั้นจึงทำหน้าที่เป็นสื่อทางจิตเพื่อได้อาศัยรำลึกถึงพระพุทธเจ้าและพระพุทธคุณ
ด้วยเหตุนี้ การกราบไหว้พระพุทธรูป จึงไม่เหมือนการไหว้กราบรูปเคารพอย่างที่พวกนับถือรูปเคารพกระทำกัน
ทำไมจึงไม่เหมือนกัน ?
เพราะพวกสร้างรูปเคารพนั้น ผู้ที่ตนนำมาสร้างเป็นรูปไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง เป็นแต่คิดฝันขึ้น บอกเล่าสืบต่อกันมา ส่วนมากจะเกิดขึ้นจากพวกที่ต้องการประโยชน์จากความนับถือรูปเคารพเหล่านั้นของคนทั้งหลาย คนนับถือรูปเคารพจึงนับถือเพราะ
“ความไม่รู้ จึงเกิดความกลัว”
การไหว้รูปเคารพจึงเป็นการกระทำเพื่อ
๑.ประจบเอาใจรูปเคารพเหล่านั้นไม่ให้ท่านโกรธ
๒.ต้องการอ้อนวอน บวงสรวง ให้ท่านประสิทธิ์ประสาทสิ่งที่ตนต้องการและพิทักษ์รักษาตน พร้อมด้วยบุคคลที่ตนต้องการให้รักษา
แม้ว่าบุคคลบางคนจะไหว้พระพุทธรูป เพื่อต้องการขอสิ่งที่ตนต้องการอยู่บ้าง แต่ไม่มีลักษณะของการประจบเอาใจต่อพระพุทธรูป เพื่อไม่ให้ท่านโกรธอย่างที่พวกนับถือรูปเคารพกระทำกัน พระพุทธรูปจึงไม่เหมือนกับรูปเคารพอย่างที่บางคนเข้าใจกัน.
