วันมาฆบูชา แปลว่าการบูชาในวันเพ็ญเดือน 3 เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “วันจาตุรงคสันนิบาต” หรือ วันที่มีการประชุมพร้อมด้วยองค์ 4 ได้แก่
- เป็นวันเพ็ญเดือน 3
- พระภิกษุ 1,250 องค์ ได้มาประชุมกันโดยมิได้นัดหมาย
- พระภิกษุเหล่านั้นเป็นพระอรหันต์ทรงอภิญญา 6
- พระภิกษุเหล่านั้น พระพุทธเจ้าประทานอุปสมบทให้โดยพระองค์เอง เรียกว่า “เอหิภิกขุอุปสัมปทา”
พระพุทธเจ้าทรงประทานโอวาทปาติโมกข์ ได้แก่
ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา ขันติคือความอดทน เป็น บรมตบะ
นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา พระพุทธะคือพระผู้รู้ทั้งหลายกล่าวว่า นิพพานเป็นอย่างยิ่ง
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี สมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโต บรรพชิตคือนักบวช ผู้ยังทำร้ายผู้อื่นอยู่ เบียดเบียนผู้อื่นอยู่ ไม่ชื่อว่าสมณะ
สพฺพปาปสฺส อกรณํ การไม่ทำบาปทั้งปวง
กุสลสฺสูปสมฺปทา การทำกุศลให้ถึงพร้อม
สจิตฺตปริโยทปนํ การทำจิตของตนให้ผ่องแผ้ว
อนูปวาโท การไม่ว่าร้าย
อนูปฆาโต การไม่ทำร้าย
ปาติโมกฺเข จ สํวโร ความสำรวมในปาติโมกข์
มตฺตญฺญุตา จ ภตฺตสฺมึ ความรู้ประมาณในภัต
ปนฺตญฺจ สยนาสํ ที่นอนที่นั่งอันสงัด
อธิจิตฺเต จ อาโยโค ความประกอบในอธิจิตคือจิตยิ่ง
เอตํ พุทธาน สาสนํ นี้คือคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.
กิจกรรมที่พึงปฏิบัติในวันมาฆบูชา
- ทำบุญตักบาตรในตอนเช้า
- ไปวัดรับศีล ฟังธรรมเทศนา
- งดเว้นจากการทำบาปทั้งปวง อบายมุขทั้งปวง
- ถวายสังฆทาน
- ให้อภัยทาน ให้อิสระทาน มีการปล่อยนกปล่อยปลา เป็นต้น
- ฟังพระธรรมเทศนา เวียนเทียนรอบโบสถ์
