วันวิสาขบูชา บาลีใช้คำว่า : วิสาขปุณฺณมีปูชา ในภาษาอังกฤษใช้คำว่า: Vesak ถือว่าเป็นวันสำคัญอย่างยิ่งในทางพระศาสนาทุกนิกายทั่วโลก หลายประเทศกำหนดให้เป็นวันหยุดราชการ และที่สำคัญอีกประการหนึ่งสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้มีมติให้เป็นวันสำคัญระดับนานาชาติอีกด้วย เนื่องจากวันดังกล่าวคล้ายวันที่เกิดเหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดในพระพุทธศาสนาถึง 3 เหตุการณ์ ได้แก่ การประสูติ ตรัสรู้ และเสด็จดับขันธปรินิพพานของพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า เหตุการณ์ทั้งหมดนี้ได้เกิดในวันเพ็ญแห่งเดือนวิสาขะ ซี่งก็คือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 พุทธศาสนิกชทั่วโลกถือว่าเป็นความอัศจรรย์ยิ่งที่สามเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในวันเดียวกัน (ต่างปีกัน) คำว่า “วิสาขบูชา” ย่อมาจาก “วิสาขปุรณมีบูชา” ซึ่งแปลว่า “การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ”
เหตุการณ์สำคัญในวันวิสาขบูชา
- เป็นวันประสูติของเจ้าชายสิทธัตถะ ที่พระราชอุทยานลุมพินีวันระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับเทวทหะ ก่อนพุทธศักราช 80 ปี
- เป็นวันตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระองค์มีพระชนมายุได้ 35 พรรษา ณ ภายใต้ร่มพระศรีมหาโพธิ์ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม หลังจากที่ได้ออกผนวช 6 ปี ปัจจุบันนี้เรียกว่า พุทธคยา
- เป็นเสด็จดับขันธปรินิพพานแห่งองค์สมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระองค์ได้พระชนมายุ 80 พรรษา ณ สาลวโนทยาน ของมัลลกษัตริย์ ใกล้เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ
สำหรับกิจกรรมที่ชาวพุทธควรทำในวันวิสาขบูชา มีดังนี้
- ทำบุญตักบาตร ถวายสิ่งของแก่วัด ปล่อยนกปล่อยปลากลับสู่ธรรมชาติ
- งดเว้นการทำความชั่วทั้งหมด โดยเฉพาะการทำร้ายสัตว์ตัดชีวิต การดื่มสุราของมึนเมา หรือความไม่ดีอย่างใดอย่างหนึ่งเท่าที่ละเว้นได้
- ปฏิบัติธรรมที่วัด ซึ่งอาจจะมีการฟังเทศน์ฟังธรรม นั่งสมาธิภาวนา หรือกิจกรรมอื่น ๆ ที่ทางวัดได้จัดขึ้น
- ทำความสะอาดบ้านเรือน โรงเรียน วัดวาอาราม สถานที่สาธารณะ ถนนหนทางเป็นต้น เพราะถือว่าเป็นโอกาสอันดีที่ควรปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไป แล้วทำการเริ่มต้นวันใหม่ที่ดีกว่าเดิม
- นำครอบครัวไปเวียนเทียนที่วัดหรือตามสถานที่ที่จัดกิจกรรมวันวิสาขบูชา
