พระคง กรุเก่า เนื้อดินเผา กรุวัดพระคงฤๅษี จังหวัดลำพูน

พระคง กรุเก่า เนื้อดินเผา กรุวัดพระคงฤๅษี จังหวัดลำพูน

พระคง เป็นพระสกุลลำพูน พบที่กรุกรุวัดพระคงฤๅษี จ.ลำพูน ซึ่งเป็น 1 ใน 4 วัดในทิศทั้งสี่ที่สร้างโดยพระนางจามเทวี คือ

1.วัดพระคงฤๅษี อยู่ทางด้านเหนือ

2.วัดประตูลี้ (วัดสังฆาราม) อยู่ด้านทิศใต้

3.วัดดอนแก้ว อยู่ด้านทิศตะวันออก

4.วัดมหาวัน อยู่ด้านทิศตะวันตก อันเป็นที่มาของการพบพระรอดมหาวันอันลือชื่อ

ลำพูน หรือ เมืองหริภุญชัย ตามตำนานนั้นกล่าวว่าถูกสร้างโดยฤๅษี 4 ตน ซึ่งมีฤๅษีวาสุเทพหรือพระสุเทวะฤๅษีเป็นผู้นำ สร้างเสร็จในราวปี พ.ศ.1200

ต่อมาในปี พ.ศ.1205 พระนางจามเทวี ผู้เป็นพระธิดาของพระเจ้าจักรวรรดิราช กษัตริย์มอญที่ครองเมืองละโว้หรือทุกวันนี้เรียกว่าลพบุรี ได้รับการอัญเชิญให้มาครองเมืองหริภุญชัย พระองค์ได้ทรงนำพระพุทธศาสนา สมณชีพราหมณ์ พระไตรปิฎก รวมทั้งวิทยาการต่าง ๆ มายังเมืองหริภุญชัยด้วย ทรงสร้างวัดและถาวรวัตถุทางพุทธศาสนาไว้เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 1223 ได้สร้างวัดไว้ประจำทั้ง 4 ทิศตามที่กล่าวมาแล้วข้างบน

พระคง ซึ่งเป็นพระเนื้อดิน พบที่วัดพระคงฤๅษี อยู่ทางด้านเหนือ เชื่อกันว่ามีการสร้างบรรจุกรุตั้งแต่สมัยแรกเริ่มการสร้างวัด คือสมัยพระนางจามเทวี เมื่อราวปี พ.ศ. 1223 หรือราวพุทธศตวรรษที่ 13-14 หรือประมาณ 1300 ปีมาแล้ว

พระคงแม้ไม่ได้ถูกจัดเป็นพระเครื่องในชุดเบญจภาคี แต่เป็นพระที่สร้างในยุคเดียวกัน ในสถานที่เดียวกันคือเมืองหริภุญชัย โดยกลุ่มผู้สร้างเดียวกันคือเหล่านักพรตฤๅษีโดยพระนางจามเทวีเป็นผู้อุปถัมภ์ จึงมีความเชื่อว่ามีพุทธคุณไม่แตกต่างกัน สามารถใช้บูชาแทนพระรอดที่ยาก ราคาแพง แม้เจอก็ยังหาข้อยุติยาก

คาถาบูชาพระคง ประจำบทนี้

คะหิโต เยนะ สัทธัมโม	คะตัญญาเณนะ ปาณินัง
คะหะณิยัง วะรัง ธัมมัง	คัณหาเปนตัง นะมามิหัง

พระสัทธรรมอันพระพุทธเจ้าพระองค์ใด ผู้มีพระญาณลุล่วงตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้ทรงยังสัตว์ทั้งหลายให้รับเอาธรรมที่ควรรับเอาอย่างประเสริฐ