ความหมายของฉัตรแต่ละชั้นที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา

ความหมายของฉัตรแต่ละชั้นที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา

ฉัตร 3 ชั้น
หมายถึง พระรัตนตรัย คือ แก้วทั้ง 3 ประการ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ หากฉัตรนั้นอยู่เหนือพระพุทธรูป หรือพระเจดีย์ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าโดยตรง อันได้แก่

1. ธาตุเจดีย์ สิ่งก่อสร้างบรรจุพระบรมธาตุของพระพุทธเจ้า พระมหากษัตริย์พระปรินิพพาน
2. บริโภคเจดีย์ สังเวชนียสถานอันเป็นสถานที่ประสูติ ตรัสรู้ ปฐมเทศนา และปรินิพพาน ของพระพุทธเจ้า
3. ธรรมเจดีย์ คาถาที่แสดงพระอริยสัจ หรือ คัมภีร์ในพระพุทธศาสนา เช่น พระไตรปิฎก
4. อุเทสิกะเจดีย์ ของที่สร้างขึ้นโดยเจตนาอุทิศแด่พระพุทธเจ้า ไม่กำหนดว่าจะต้องทำเป็นอย่างไร เช่น สร้างบัลลังก์ให้หมายแทนพระพุทธองค์

ฉัตร 3 ชั้นนั้นหมายถึงพระพุทธคุณทั้ง 3 อันได้แก่ พระปัญญาคุณ พระวิสุทธิคุณ พระมหากรุณาธิคุณ

ฉัตร 5 ชั้น
หมายถึง พระพุทธเจ้าทั้ง 5 พระองค์ ในภัทรกัปนี้ ได้แก่

1. พระกกุสันธพุทธเจ้า
2. พระโกนาคมนพุทธเจ้า
3. พระกัสสปพุทธเจ้า
4. พระโคตมพุทธเจ้า (พระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน 80 ปีก่อนพุทธกาล)
5. พระเมตไตยพุทธเจ้า (อนาคตอีกหลายล้านปีนับจากที่พระศรีศากยมุนีโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพาน)

ฉัตร 7 ชั้น
หมายถึง โพชญงค์ 7 คือธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ หรือองค์ของผู้ตรัสรู้ มี 7 ประการ ได้แก่

1. สติ (สติสัมโพชฌงค์) ความระลึกได้ สำนึกพร้อมอยู่ ใจอยู่กับกิจ จิตอยู่กับเรื่อง
2. ธัมมวิจยะ (ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์) ความเฟ้นธรรม ความสอดส่องสืบค้นธรรม
3. วิริยะ (วิริยสัมโพชฌงค์) ความเพียร
4. ปีติ (ปีติสัมโพชฌงค์) ความอิ่มใจ
5. ปัสสัทธิ (ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์) ความสงบกายใจ
6. สมาธิ (สมาธิสัมโพชฌงค์) ความมีใจตั้งมั่น จิตแน่วในอารมณ์
7. อุเบกขา (อุเบกขาสัมโพชฌงค์) ความมีใจเป็นกลาง เพราะเห็นตามเป็นจริง

ฉัตร 9 ชั้น
หมายถึง โลกุตรธรรม 9 ประการ มรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1 แจกแจงได้ดังนี้

1. โสดาปัตติมรรค
2. โสดาปัตติผล
3. สกิทาคามิมรรค
4. สกิทาคามิผล
5. อนาคามิมรรค
6. อนาคามิผล
7. อรหัตมรรค
8. อรหัตผล
9. นิพพาน

อีกประการหนึ่ง ฉัตร 9 ชั้น อาจสื่อความหมายถึงพุทธคุณทั้ง 9 อันได้แก่

1. อรหํ เป็นพระอรหันต์
2. สมฺมาสมฺพุทโธ ตรัสรู้เองโดยชอบ
3. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ
4. สุคโต เสด็จไปดีแล้ว
5. โลกวิทู เป็นผู้รู้แจ้งโลก
6. อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ฝึกได้ ไม่มีใครยิ่งไปกว่า คือ ทรงเป็นผู้ฝึกคนได้ดีเยี่ยม ไม่มีผู้ใดเทียมเท่า
7. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
8. พุทฺโธ เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานด้วยธรรม
9. ภควา ทรงเป็นผู้มีโชค คือ จะทรงทำการใด ก็ลุล่วงปลอดภัยทุกประการ หรือ เป็นผู้จำแนกแจกธรรม

บทความแนะนำ…

ถวายฉัตรกั้นพระพุทธรูป อานิสงส์ส่งให้สูง ปัญญา ยศศักดิ์

ถวายฉัตรเงินฉัตรทอง อานิสงส์ไม่เศร้าหมอง ผ่องใสทั้งชาตินี้และชาตินี้