เคยได้อ่านคนตั้งคำถามว่า พระแท้แต่ไม่รู้ที่ แล้วรู้ได้ยังไงว่าพระแท้ ?
สำหรับผมตอบง่าย ๆ แบบกำปั้นทุบดิน แต่ไม่ผิดแน่ ก็คือไม่รู้ว่าเป็นพระเก๊ไงครับ ถ้ารู้ว่าเก๊จะบอกว่าเป็นพระแท้ได้อย่างไร เมื่อไม่รู้ว่าเป็นพระเก๊ ไม่มีข้อมูลว่าเป็นพระเลียนแบบพระวัดไหน เราก็มองในแง่ดีว่าเป็นพระแท้ไว้ก่อน เหมือนเรามองเห็นคนเดินไปมา ถ้าเราไม่รู้จักเขา ไม่รู้จักการกระทำของเขา ไม่รู้ประวัติเขา เราจะไปบอกว่าคนนั้นเป็นโจรได้อย่างไร ก็ต้องมองเขาเป็นคนปกติธรรมดาทั่วไป
การดูพระไม่รู้ที่ว่าแท้หรือไม่อาจจะอาศัยองค์ประกอบอย่างอื่นประกอบด้วย เป็นต้นว่า
- ดูความคมชัดขององค์พระ หากเป็นเหรียญปั้มก็ควรมีรอยฉีดของเนื้อโลหะอันเกิดจากการปั้ม ตัวหนังสือชัดเจน องค์พระมีความชัดเจน ขอบข้างตัดเป็นระเบียบ มีเส้นเสี้ยนอันเกิดขึ้นจากการแกะบล็อก เหรียญไม่บวม หากเป็นพระเนื้อผงก็ควรมีความคมชัด ตัวหนังสือ ยันต์มีความชัดเจน มีรอยครูดจากแม่พิมพ์
- ดูมวลสาร อันนี้อาจจะอาศัยประสบการณ์ในการดูพระแท้มา เป็นมวลสารแบบธรรมชาติ หรือใช้สารเคมี แต่ก็ใช้ตัดสินร้อยเปอร์เซนต์ เพราะไม่มีกฎตายตัวว่าหากพระเกจิวัดใดสร้างพระแล้วต้องใช้มวลสารแบบนี้ ๆ ยิ่งเป็นพระไม่รู้ที่ยิ่งหาข้อมูลยาก
- ดูความเก่าอันเกิดขึ้นตามธรรมชาติ ความเก่าของโลหะเป็นธรรมชาติ ดูความเก่าของผิวตะไบ หากเป็นพระเนื้อผงดูรอยย่นของมวลสาร อาจจะต้องอาศัยประสบการณ์ในการดู
- ดูตัวแมลงกินพระ มีความเชื่อกันว่า แมลงตัวเล็ก ๆ ที่เรียกว่าตัวกินพระนี้จะกินเฉพาะพระแท้ ผมว่าเขาน่าจะหมายถึงพระสมเด็จวัดระฆังหรือพระเนื้อผงว่านที่สร้างในยุคที่ไม่ใช้สารเคมี ใช้มวลสารธรรมชาติเป็นหลัก เช่น กล้วย ข้าวสุก แต่การสร้างพระผงในยุคปัจจุบันนี้อาจจะมีส่วนผสมของน้ำยาสารเคมี ต่อให้เป็นพระแท้แค่ไหน ตัวแมลงกินพระก็ไม่มีสิทธิ์เข้าใกล้
ทั้งหมดที่ผมกล่าวมานี้ ไม่สามารถใช้เป็นหลักในการดูชี้ขาดความเก๊แท้ได้ร้อยเปอร์เซนต์ แต่ใช้เป็นหลักประกอบการพิจารณาได้ เพราะบางรายการอาจจะทำเก๊มาหลายสิบปีแล้ว ความเก่าของเนื้อพระถึงยุคแต่พระอาจจะไม่แท้ก็ได้
