การสะสมพระเครื่องเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างยาวนาน ไม่ว่าคุณจะเช่าบูชาเพราะความเลื่อมใสในพุทธคุณ หรือต้องการสะสมเพื่อเก็งกำไรในอนาคต “การทำการบ้าน” ก่อนเริ่มต้นเป็นสิ่งสำคัญที่สุด เพราะวงการนี้มีรายละเอียดที่ลึกซึ้งและมีจุดที่ต้องระวังมากมาย
บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึก 5 เรื่องที่ต้องรู้ ก่อนก้าวเข้าสู่วงการพระเครื่องอย่างเต็มตัว
1. กำหนดจุดประสงค์ในการสะสมให้ชัดเจน
ก่อนจะเสียเงินเช่าพระเครื่ององค์แรก คุณต้องตอบตัวเองให้ได้ก่อนว่าสะสมเพื่ออะไร?
- สะสมเพื่อพุทธคุณ: เน้นความศรัทธาในตัวเกจิอาจารย์ เมตตามหานิยม หรือแคล้วคลาดปลอดภัย
- สะสมเพื่อการลงทุน: เน้นรุ่นที่เป็นที่นิยมในตลาด มีสภาพสวยงาม (แชมป์) และมีประวัติการสร้างที่ชัดเจน
- สะสมเพื่อความชอบส่วนตัว: เน้นพุทธศิลป์ ความสวยงามของพิมพ์ทรง หรือเนื้อหามวลสาร
2. ศึกษา “พิมพ์ทรง” และ “เนื้อหามวลสาร”
นี่คือหัวใจหลักของการดูพระเครื่อง พระแต่ละวัด แต่ละรุ่น จะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ปลอมแปลงได้ยาก
- พิมพ์ทรง: คือตำหนิหรือจุดตายในแม่พิมพ ซึ่งพระแท้จะมีเส้นสายที่คมชัดและเป็นธรรมชาติ
- เนื้อหา: ไม่ว่าจะเป็นเนื้อผง เนื้อชิน หรือเนื้อโลหะ จะมีความเก่าที่เป็นไปตามกาลเวลา (Ageing) เช่น รอยเหี่ยวย่น คราบกรุ หรือสนิมขุม ซึ่งของทำเทียมมักจะดู “สด” หรือกระด้างเกินไป
3. “อย่าเล่นด้วยหู แต่ให้ดูด้วยตา”
หนึ่งในกับดักที่มือใหม่มักเจอคือ “นิทานประกอบพระ” ผู้ขายบางรายอาจสร้างเรื่องราวให้น่าเชื่อถือเพื่อให้พระดูมีมูลค่า สิ่งที่คุณควรยึดถือคือ:
- พิจารณาจากองค์พระเป็นหลัก: ความเก่าและพิมพ์ทรงต้องถูกต้องตามหลักสากล
- แหล่งที่มาต้องเชื่อถือได้: เลือกเช่าจากเซียนพระที่มีชื่อเสียง มีหน้าร้านชัดเจน หรือมีรับประกัน
4. ใบเซอร์พระเครื่อง (Certificate) สำคัญแค่ไหน?
ในปัจจุบันมีการออก “ใบรับรองพระแท้” จากสมาคมหรือสถาบันต่างๆ ซึ่งช่วยคัดกรองได้ในระดับหนึ่ง แต่ผู้สะสมควรทราบว่า:
- ใบเซอร์ควรมาจากสถาบันที่ วงการยอมรับเป็นสากล
- ควรเช็คตรวจสอบเลขรหัสในใบเซอร์กับฐานข้อมูลของสถาบันนั้นๆ เสมอ เพื่อป้องกันใบเซอร์ปลอม
5. เริ่มต้นจาก “พระหลักร้อย พุทธคุณหลักล้าน”
ไม่จำเป็นต้องเริ่มที่ “พระสมเด็จ” ราคาหลักล้านเสมอไป มือใหม่ควรเริ่มศึกษาจากพระเครื่องที่:
- ราคายังไม่สูงมาก แต่มีประวัติการสร้างชัดเจน
- หาดูองค์จริงได้ง่าย เพื่อใช้เป็น “ครู” ในการฝึกดูลักษณะเนื้อหาและผิวพรรณพระ
ตารางสรุป: สิ่งที่ควรทำ vs สิ่งที่ควรเลี่ยง
| สิ่งที่ควรทำ (Do) | สิ่งที่ควรเลี่ยง (Don’t) |
| หมั่นส่องพระองค์จริงบ่อยๆ | เช่าพระเพราะราคาถูกผิดปกติ |
| ศึกษาประวัติวัดและเกจิอาจารย์ | เชื่อถือคำบอกเล่าโดยไม่ดูองค์ประกอบ |
| ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่มีคุณธรรม | สะสมแบบสะเปะสะปะไม่มีทิศทาง |
สรุป
การสะสมพระเครื่องให้มีความสุขและยั่งยืน คือการผสมผสานระหว่าง “ความศรัทธา” และ “ความรู้” หากคุณเริ่มต้นด้วยพื้นฐานที่แน่น มีสติในการพิจารณา และไม่โลภจนเกินไป การสะสมพระเครื่องจะกลายเป็นงานอดิเรกที่มีค่าทั้งทางจิตใจและมูลค่าทรัพย์สินครับ
