บทความพระพุทธศาสนา

พระแก้วมรกต รุ่นแรก 2475

7 เมษายน 2019 | พระเครื่อง

พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือเรียกสั้น ๆ ว่า พระแก้วมรกต ถือว่าเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของประเทศไทยรามาช้านานแล้ว ปัจจุบันพระแก้วมรกตประดิษฐานอยู่ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (หรือ วัดพระแก้ว) ในพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร

พระแก้วมรกต รุ่นแรก 2475
พระแก้วมรกต รุ่นแรก 2475

เหรียญพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือเหรียญแก้วมรกตนี้ มีการสร้างขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อ ปี พ.ศ.2475 ซึ่งไดัสร้างขึ้นในคราวฉลองกรุงเทพมหานครครบ 150 ปี ใน ปี พ.ศ.2470 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 แห่งราชวงศจักรี ทรงแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นเพื่อปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ให้ทันงานสมโภชกรุงเทพมหานคร ซึ่งจะมีอายุครบ 150 ปี ใน พ.ศ.2475 ไดัโปรดเกล้าฯ ตั้งสมเด็จพระบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงเป็นประธานกรรมการในการดำเนินงาน

คณะกรรมการได้ประมาณงบที่จะต้องใช้ในการปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดารามในครั้งนี้ เป็นเงิน 600,000 บาท ในกาลนี้ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชศรัทธา อุทิศพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เป็นเงิน 200,000 บาท เป็นทุนในการปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดารามในครั้งนี้ คณะรัฐบาลอนุมัติเงินแผ่นดินสมทบทุนในการปฏิสังขรณ์อีก 200,000 บาท สำหรับส่วนที่ยังขาดอยู่ทรงพระราชทานวโรกาส ที่จะให้พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชบริพาร และประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสที่จะบำเพ็ญบุญร่วมกัน ให้กระทรวงพระคลังมหาสมบัติทำหน้าที่หลัก ดำเนินการโฆษณาประกาศประชาสัมพันธ์แจ้งข่าวบอกบุญ ซึ่งปรากฏตามข้อความเชิญชวนในใบปลิว ที่โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจพิมพ์ถวาย เมื่อปี พ.ศ.2473 ความว่า
“…..โดยให้กระทรวงพระคลังมหาสมบัติจัดพนักงานรับเรี่ยไร โดยมีใบเสร็จ และ เหรียญพระแก้วตอบแทน เป็นที่ระลึก ตามชั้นและจำนวนเงินที่บริจาค ดังต่อไปนี้

  1. ผู้บริจาค ตั้งแต่ 100 บาทขึ้นไป พระราชทานเหรียญพระแก้วทองคำ
  2. ผู้บริจาค ตั้งแต่ 20 บาท ขึ้นไป พระราชทานเหรียญพระแก้วเงิน
  3. ผู้บริจาค ตั้งแต่ 5 บาท ขึ้นไปพระราชทานเหรียญพระแก้วทองขาว (นิเกิล)
  4. ผู้บริจาค ตั้งแต่ 1 บาทขึ้นไป พระราชทานเหรียญพระแก้วทองแดง

ลักษณะเหรียญพระแก้วมรกต ปี 2475

เหรียญพระแก้วมรกต รุ่นแรก ปี 2475 ที่ระลึกฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 150 ปี มีลักษณะเป็นเหรียญกลมขอบเรียบ ด้านหน้า เป็นรูปองค์พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากรทรงเครื่องวสันตฤดูหรือฤดูฝน แบบนูนต่ำ องค์พระมีฐานบัวคว่ำบัวหงายรองรับ มีผ้าทิพย์ ภายในซุ้ม ลักษณะเดียวกับซุ้มของพระพุทธชินราช พิษณุโลก มีพุ่มดอกไม้อยู่บนพื้นเหรียญโดยรอบ เชื่อกันว่าผู้กำหนดรูปแบบของเหรียญพระแก้วมรกตนี้ คือสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส

ด้านหลังของเหรียญ เป็นยันต์รูปกงจักร มีอักษรจารึก อัฏฐังคิกมรรค หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า มรรค 8 มีอักษรขอมที่ปรากฏในยันต์ อ่านได้ความว่า
ทิ คือ สัมมาทิฐิ
สํ คือ สัมมาสังกัปโป
วา คือ สัมมาวาจา
กํ คือ สัมมากัมมันโต
อา คือ สัม อาชิโว
วา คือ สัมมา วายาโม
ส คือ สัมมา สติ
สํ คือ สัมมาสมาธิ

พระแก้วมรกต รุ่นแรก 2475
พระแก้วมรกต รุ่นแรก 2475

พระเกจิอาจารย์ ที่ร่วมอธิษฐานจิตในพิธีพระแก้วมรกตปี 2475

  1. พระเจ้าวรวงศ์เธอกรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า วัดราชบพิตร
  2. สมเด็จพระวันรัต ( แพ ติสสเทโว ) วัดสุทัศน์
  3. พระโพธิวงศาจารย์(นวม) วัดอนงคาราม
  4. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เข้ม) วัดโพธิ์
  5. หลวงพ่อคง วัดซำป่าง่าม ฉะเชิงเทรา
  6. หลวงพ่อเข้ม วัดม่วง ราชบุรี
  7. หลวงปู่บุญ วัดกลางบางแก้ว
  8. หลวงพ่อจันทร์ วัดนางหนู ลพบุรี
  9. หลวงปู่รอด วัดทุ่งศรีเมือง อุบลฯ
  10. หลวงพ่อเปี้ยน วัดโพธิราม สุพรรณบุรี
  11. หลวงพ่อกรัก วัดอัมพวัน ลพบุรี
  12. เจ้าคุณอุบาลี สิริจันโท วัดบรมนิวาส
  13. หลวงพ่อช่วง วัดปากน้ำ สุมทรสงคราม
  14. หลวงพ่อแฉ่ง วัดพิกุลเงิน นนทบุรี
  15. หลวงพ่อพุ่ม วัดบางโคล่
  16. หลวงพ่อพริ้ง วัดบางปะกอก
  17. หลวงพ่อฉาย วัดพนัญเชิง อยุธยา
  18. หลวงพ่อลา วัดแก่งคอย สระบุรี
  19. หลวงพ่อไปล่ วัดกำแพง
  20. หลวงพ่อเดิม วัดหนองโพธิ์ นครสวรรค์
  21. หลวงพ่อบ่าย วัดช่องลม สุมทรสงคราม
  22. หลวงพ่อลา วัดโพธิ์ศรี สิงห์บุรี
  23. หลวงพ่อเปลี่ยน วัดใต้ กาญจนบุรี
  24. หลวงพ่ออี๋ วัดสัตหีบ ชลบุรี
  25. หลวงพ่อทอง วัดเขากบ นครสวรรค์
  26. หลวงพ่อคง วัดท่าหลวงพล ราชบุรี
  27. หลวงพ่อสอน วัดป่าเลไลย์ สุพรรณบุรี
  28. หลวงพ่อคง วัดบางกะพร้อม สุมทรสงคราม
  29. หลวงพ่อชม วัดพุทไธสวรรค์ อยุธยา
  30. หลวงพ่อรุ่ง วัดท่ากระบือ สุมทรสงคราม
  31. หลวงพ่อพวง วัดหนองกระโดน นครสวรรค์
  32. หลวงพ่อคง วัดใหม่บำเพ็ญบุญ
  33. หลวงพ่อญัติ วัดสายไหม ปทุมธานี
  34. หลวงพ่อพร วัดดอนเมือง
  35. หลวงพ่อเผือก วัดกิ่งแก้ว
  36. หลวงพ่อศรี วัดพระปรางค์ สิงห์บุรี
  37. หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก อยุธยา
  38. หลวงพ่อจาด วัดบางกระเบา
  39. หลวงพ่อพิธ วัดฆะฆัง พิจิตร
  40. หลวงพ่อจันทร์ วัดบ้านยาง ราชบุรี
  41. หลวงพ่อสด วัดปากน้ำ
  42. หลวงพ่อเปี่ยม วัดเกาะหลัก
  43. หลวงพ่อสนธิ์ วัดสุทัศน์

นอกจากนั้นยังมีพระเกจิอาจารย์มากมาย ถือว่าเป็นหนึ่งในพิธีการที่ยิ่งใหญ๋ที่สุดในประวัติศาสตร์ก็ว่าได้

พระแก้วมรกต เป็นพระเครื่อง พระบูชาอีกองค์หนึ่ง ที่ผมแนะนำให้นำมาบูชา เพราะประแก้วมรกตถือว่าเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านประจำเมือง เป็นพระหลักพระประธานของประเทศไทย